Yazım kuralları sorularında ne sorulur?
Bu başlıkta sorular "hangi cümlede yazım yanlışı yapılmıştır?" kalıbındadır. Her seçenekte birden çok kural birden denetlenir; bu yüzden en sık sorulan dört alanı ayrı ayrı oturtmak gerekir: büyük harfler, ayrı-bitişik yazım, sayılar ve kısaltmalar.
Büyük harfler
- Cümle başındaki kelime ve özel adlar büyük harfle başlar.
- Kurum ve kuruluş adlarının her kelimesi büyük harfle başlar: Türkiye Büyük Millet Meclisi, Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi.
- Yer adlarında tür bildiren kelime adın parçasıysa büyük yazılır: Van Gölü, Ağrı Dağı, Marmara Denizi.
- Ay ve gün adları belirli bir tarih bildiriyorsa büyük harfle başlar: 29 Ekim 1923 Pazartesi. Tarih bildirmiyorsa küçük yazılır: "Ekimde tatile çıkacağım."
- Yön adları özel adın parçasıysa büyük (Doğu Anadolu), değilse küçük yazılır (doğuya doğru).
Ayrı mı, bitişik mi?
- "de/da" bağlacı her zaman ayrı yazılır ve ünsüz benzeşmesine uğramaz: "Sen de gel." Bulunma eki bitişiktir: evde, sokakta. Ayırt etmek için kelimeyi cümleden çıkar: anlam bozulmuyorsa bağlaçtır.
- "ki" bağlacı ayrı yazılır: "Biliyorum ki gelecek." Sıfat yapan -ki eki bitişiktir: evdeki, yarınki. Kalıplaşmış şu kelimeler bitişik yazılır: belki, çünkü, halbuki, mademki, meğerki, oysaki, sanki.
- "mi" soru eki ayrı yazılır, önceki kelimenin ünlüsüne uyar; ondan sonra gelen ekler mi'ye bitişir: "Geldin mi?", "Güzel miydi?"
- Yardımcı fiillerle (etmek, olmak, eylemek) kurulan birleşik fiiller, ses düşmesi ya da türemesi varsa bitişik yazılır: affetmek, hissetmek, kaybolmak. Ses değişimi yoksa ayrı yazılır: yardım etmek, teşekkür etmek.
- Anlam kayması olan birleşik adlar bitişik yazılır: hanımeli, kuşburnu, demirbaş.
Sayılar ve kısaltmalar
- Yazıyla yazılan sayılar ayrı yazılır: on beş, yüz yirmi üç.
- Rakamla yazılan sıra sayısında ya nokta ya da kesme ve ek kullanılır, ikisi birden kullanılmaz: 3. sınıf ya da 3'üncü sınıf.
- Rakamla yazılan sayılara gelen ekler kesmeyle ayrılır: 2026'da, 120'den.
- Büyük harfli kısaltmalara gelen ek, kısaltmanın okunuşuna uyar: TBMM'ye, ÖSYM'nin, KPSS'ye.
Sık karıştırılan kelimeler
birçok (bitişik) · pek çok (ayrı) · birkaç (bitişik) · her şey (ayrı) · hiçbir (bitişik) · hiç kimse (ayrı) · herkes (tek s) · yalnız ("yalın"dan) · yanlış ("yanılmak"tan).
