Atatürk inkılapları nasıl gruplanır?
İnkılapları tek tek tarih olarak ezberlemek yerine alanlarına göre gruplamak soruları çözmeyi kolaylaştırır. Sorular çoğunlukla "Hangisi … alanındaki bir yeniliktir?" ya da "Hangisi diğerlerinden sonra gerçekleşmiştir?" biçiminde gelir.
Siyasi alan
- Saltanatın kaldırılması: 1 Kasım 1922
- Cumhuriyetin ilanı: 29 Ekim 1923
- Halifeliğin kaldırılması: 3 Mart 1924
- Çok partili hayat denemeleri: Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası (1924) ve Serbest Cumhuriyet Fırkası (1930)
Hukuk alanı
- Türk Medeni Kanunu: 17 Şubat 1926'da kabul edildi, 4 Ekim 1926'da yürürlüğe girdi (İsviçre Medeni Kanunu örnek alındı). Kadın-erkek eşitliği, resmî nikâh ve tek eşlilik gibi düzenlemeler getirdi.
- 1928: Anayasadaki "Devletin dini İslam'dır" ifadesi çıkarıldı.
- 1937: Laiklik ilkesi anayasaya girdi.
Eğitim ve kültür
- Tevhid-i Tedrisat Kanunu: 3 Mart 1924 (eğitim ve öğretimin birleştirilmesi)
- Harf İnkılabı: 1 Kasım 1928; ardından Millet Mektepleri açıldı
- Türk Tarih Kurumu (1931) ve Türk Dil Kurumu (1932), ilk adlarıyla Türk Tarihi Tetkik Cemiyeti ve Türk Dili Tetkik Cemiyeti
- Üniversite Reformu (1933): Darülfünun kapatılarak İstanbul Üniversitesi kuruldu
Toplumsal alan
- Şapka Kanunu: 1925
- Tekke, zaviye ve türbelerin kapatılması: 1925
- Uluslararası takvim ve saat: 1925'te kabul edildi, 1926'da uygulamaya geçti
- Ölçü ve tartılar (metre, kilogram): 1931
- Soyadı Kanunu: 21 Haziran 1934; ardından lakap ve unvanlar kaldırıldı
- Kadınlara siyasi haklar: belediye seçimleri 1930, muhtarlık 1933, milletvekilliği 5 Aralık 1934
- Hafta tatilinin pazar gününe alınması: 1935
Ekonomi
- İzmir İktisat Kongresi: 17 Şubat 1923
- Aşar vergisinin kaldırılması: 1925
- Teşvik-i Sanayi Kanunu: 1927
- I. Beş Yıllık Sanayi Planı: 1933 (devletçilik uygulamasının başlangıcı)
Atatürk ilkeleri
Cumhuriyetçilik, milliyetçilik, halkçılık, devletçilik, laiklik ve inkılapçılık. Altı ilke 1937'de anayasaya girdi. Sorularda inkılapla ilke eşleştirmesi sık çıkar: Soyadı Kanunu ve kadınlara siyasi haklar halkçılıkla, Tevhid-i Tedrisat ve halifeliğin kaldırılması laiklikle, I. Beş Yıllık Sanayi Planı devletçilikle ilişkilendirilir.
Sık yapılan hatalar
- Kabul ve yürürlük tarihlerini karıştırmak (Medeni Kanun: şubatta kabul, ekimde yürürlük).
- Kadınlara verilen siyasi hakların sırasını karıştırmak: belediye → muhtarlık → milletvekilliği.
- Tevhid-i Tedrisat ile halifeliğin kaldırılmasının aynı gün (3 Mart 1924) gerçekleştiğini unutmak.