KPSS Kadro Unvanları Sözlüğü: Hangi Unvan Ne İş Yapar, Kaç Puanla Kapanır?

Tercih kılavuzunu ilk kez açan adayın en çok takıldığı yer unvan adları oluyor. "Sürveyan" ne demek? "Apron memuru" ne iş yapar? "Dava takip memuru" için hukuk mezunu olmak şart mı?

Bu yazı sık açılan kadro unvanlarını tek tek açıklıyor: ne iş yapar, hangi öğrenim düzeyi ve bölümü ister, taban puanı hangi bantta kapanıyor.

Puan rakamlarının hepsi ÖSYM'nin yayımladığı yerleştirme sonuçlarından alınmıştır ve dönem etiketiyle verilmiştir. Verisi elimizde olmayan unvanlarda bunu açıkça belirttim — uydurma rakam yok.

Neden unvan seçimi puandan daha önemli olabilir?

Aynı puanla iki aday tercih yapar; biri yerleşir, diğeri yerleşmez. Fark puanda değil, hangi unvanı kaçıncı sıraya yazdığındadır.

Sebebi basit: taban puanı belirleyen şey kontenjan değil, o kadroyu kaç kişinin tercih ettiği. Herkesin bildiği unvanlar (büro personeli, memur) tercih listelerinin başına yazılır ve puanı yukarı çeker. Az bilinen unvanlar aynı kurumda, aynı ilde, daha düşük puanla kapanır.

Elimizdeki en çarpıcı örnek TCDD'de: aynı dönemde (2025/2)

| Unvan | Kontenjan | En düşük puan | | --- | --- | --- | | Hareket memuru | 89 | 71,45 | | Mühendis | 13 | 80,99 | | Sürveyan | 20 | 57,06 |

Sürveyan kadrosu, hareket memurundan 14 puan aşağıda kapandı. Kontenjanı da mühendislikten fazlaydı. Tek fark: adı bilinmiyor.

---

Geniş kontenjanlı, herkesin bildiği unvanlar

Büro personeli

Ne yapar? Kurumun evrak, arşiv, yazışma ve veri giriş işlerini yürütür. Masa başı bir görevdir.

Düzey ve bölüm: Genellikle lisans (4 yıllık) mezunu olmak yeterlidir; çoğu ilanda bölüm şartı aranmaz. Bu yüzden aday havuzu çok geniştir.

Puan bandı (gerçek veri):

| Kurum | Dönem | Kontenjan | En düşük | | --- | --- | --- | --- | | Sosyal Güvenlik Kurumu | 2025/2 | 140 | 74,65 | | Devlet Su İşleri | 2025/2 | 28 | 69,77 | | Sosyal Güvenlik Kurumu (Konya) | 2025/2 | 13 | 80,30 | | Sosyal Güvenlik Kurumu (Ağrı) | 2025/2 | 5 | 80,23 |

Yorum: 69–75 bandında kapanıyor. En geniş kontenjanlı kadro olmasına karşın bölüm şartı olmadığı için puanı aşağı çekmiyor — tam tersi, herkes tercih ettiği için yukarı çekiyor.

Destek personeli

Ne yapar? Kurumun temizlik, taşıma, hizmet ve yardımcı işlerini yürütür. Fiziksel bir görevdir.

Düzey ve bölüm: Ortaöğretim (lise). Genellikle bölüm şartı aranmaz.

Puan bandı (gerçek veri):

| Kurum | Dönem | Kontenjan | En düşük | | --- | --- | --- | --- | | Sosyal Güvenlik Kurumu | 2025/2 | 183 | 74,66 | | Devlet Su İşleri | 2025/2 | 121 | 73,59 |

Yorum: 73–75 bandı. Lise mezunları için en geniş kapı ama aynı sebeple en kalabalık kuyruk.

Teknisyen

Ne yapar? Elektrik, elektronik, makine, bilgisayar gibi alanlarda teknik bakım ve uygulama işleri.

Düzey ve bölüm: Ortaöğretim düzeyinde meslek lisesinin ilgili bölümünden mezun olmak gerekir. Bölüm şartı aday havuzunu daraltır.

Puan bandı (gerçek veri):

| Kurum | Dönem | Kontenjan | En düşük | | --- | --- | --- | --- | | Toprak Mahsulleri Ofisi | 2025/1 | 71 | 72,16 | | Sosyal Güvenlik Kurumu | 2025/2 | 50 | 69,73 | | Gelir İdaresi Başkanlığı (Ankara) | 2025/2 | 1 | 71,53 |

Yorum: 69–72 bandı, yani destek personelinden yaklaşık 4 puan aşağıda. Meslek lisesi mezunuysan bu senin avantajın. Dikkat: Ankara gibi büyükşehirlerde bile 69 puanla yerleşilmiş.

Mühendis

Ne yapar? Kurumun alanına göre proje, etüt, kontrol ve denetim işleri.

Düzey ve bölüm: Lisans, ilanda belirtilen mühendislik bölümü.

Puan bandı (gerçek veri):

| Kurum | Dönem | Kontenjan | En düşük | | --- | --- | --- | --- | | Toprak Mahsulleri Ofisi | 2025/1 | 15 | 83,67 | | TCDD | 2025/2 | 13 | 80,99 | | Devlet Su İşleri | 2025/2 | 128 | 74,73 | | Ulaştırma Bakanlığı (denizcilik sörvey) | 2025/1 | 1 | 70,17 |

Yorum: Burada aralık çok geniş: 68 ile 85 arası. Belirleyici olan kontenjan değil, kurumun popülerliği ve bölümün darlığı. Denizcilik sörvey mühendisliği gibi çok dar bir alan 68,82 ile kapanmış.

---

Az bilinen, düşük puanla kapanan unvanlar

Bu bölüm yazının en değerli kısmı. Aşağıdaki unvanların hepsi tercih kılavuzunda var ama adları bilinmediği için az tercih ediliyor.

Sürveyan

Ne yapar? Yapım ve bakım işlerinde şantiye gözetimi, malzeme ve iş kontrolü yapar. Bir tür saha denetim elemanıdır.

Düzey ve bölüm: Elimizdeki iki dönemde açılan 42 sürveyan kadrosunun tamamı lisans düzeyindeydi; önlisans ilanı yok. Bölüm şartı ilanda belirtilir.

Puan bandı (gerçek veri): TCDD, 23 ilde 62 kontenjan, taban puanlar 57,06 – 85,07. 2025/2'de açılan 20 kontenjanın en düşüğü 57,06 (İstanbul).

Yorum: Elimizdeki veride en düşük puanla kapanan kadro; 60 puan altında atanmanın mümkün olduğunun kanıtı. Arkasındaki mekanizma da veride görünüyor: 2025/1'de açılan 42 kontenjanın 17'si boş kaldı — İstanbul'daki 6 kontenjanlık kadroyu hiç kimse tercih etmedi. Sonraki dönem medyan taban puan 15,20 puan aşağı indi; aynı iki dönem arasında veri setinin genelindeki düşüş yalnızca 2,09 puandı. Detaylı tablo: sürveyan atama puanları.

Hareket memuru

Ne yapar? TCDD'de tren hareketlerinin düzenlenmesi, makas ve sinyal işlemlerinin yürütülmesi. Vardiyalı ve sorumluluğu yüksek bir görevdir.

Düzey ve bölüm: Lisans; ilanda ayrıca sağlık şartları ve bazen bölüm şartı aranır.

Puan bandı (gerçek veri): TCDD, 2025/2, 89 kontenjan, 71,45.

Dava takip memuru

Ne yapar? Kurumun taraf olduğu davalarda evrak takibi, duruşma günlerinin izlenmesi, hukuk birimiyle yazışma işlerini yürütür. Avukatlık yetkisi gerektirmez; hukuk bürosunun idari ayağıdır.

Düzey ve bölüm: Genellikle önlisans adalet/hukuk büro yönetimi ya da lisans düzeyinde ilgili bölümler. Kılavuzdaki bölüm listesi her dönem değişir, mutlaka kontrol edilmeli.

Puan bandı (gerçek veri): Elimizdeki iki dönemde merkezi yerleştirmeyle açılan dava takip memuru kadrosu tek: Türkiye Elektrik İletim A.Ş. (TEİAŞ), İstanbul, önlisans, 2025/1, 1 kontenjan → 90,36. Tek kayıttan eğilim çıkarılmaz, ama iki şeyi gösteriyor: kadro çok seyrek açılıyor ve açıldığında yüksek puanla kapanıyor. Ayrıca beklenenin aksine bir hukuk kurumundan değil, bir elektrik kurumundan geldi — bu unvan hukuk biriminin idari ayağı olduğu için her kurumda çıkabiliyor.

Apron memuru

Ne yapar? Havalimanının uçak park sahasında (apron) yer hizmetlerinin düzenlenmesi, araç ve personel trafiğinin yönetilmesi. DHMİ kadrolarında görülür.

Düzey ve bölüm: Elimizdeki 12 apron memuru kadrosunun tamamı lisans düzeyindeydi (önlisans ilanı yok). Bölüm, yabancı dil ve sağlık şartları ilanda belirtilir.

Puan bandı (gerçek veri): Devlet Hava Meydanları İşletmesi (DHMİ), 11 ilde 13 kontenjan, taban puanlar 86,46 – 92,72. "Ek şartlar havuzu daraltır, puan düşer" beklentisi bu kadroda gerçekleşmiyor: en düşüğü bile 86'nın üzerinde. Sebebi kontenjanın küçüklüğü — ilan başına 1-2 kişi alınıyor. Detaylı tablo: apron memuru atama puanları.

Şehir plancısı

Ne yapar? İmar planı hazırlama, plan değişikliklerini inceleme, kentsel dönüşüm süreçlerinde teknik görüş verme. Belediyeler ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı kadrolarında görülür.

Düzey ve bölüm: Lisans, şehir ve bölge planlama bölümü mezunu olmak şarttır. Bölüm çok dar olduğu için aday sayısı azdır.

Puan bandı (gerçek veri): 28 ilde 40 kontenjan, 10 kurum, taban puanlar 83,69 – 93,17. Burada daha önce yazdığım beklentiyi veri düzeltti: "bölüm dar, o yüzden puan düşük kapanır" varsayımı yanlış çıktı. 40 kadronun hiçbiri 83,69'un altında kapanmadı. Bölümün darlığı aday sayısını azaltıyor ama kontenjanı da aynı oranda azaltıyor; oran değişmediği için puan düşmüyor. Detaylı tablo: şehir plancısı atama puanları.

Hizmetli

Ne yapar? Kurumun temizlik ve yardımcı hizmetlerini yürütür. Destek personeline yakın bir görevdir; kurumlar arasında adlandırma farkı olabilir.

Düzey ve bölüm: Elimizdeki veride hem önlisans hem ortaöğretim düzeyinde ilan var; bölüm şartı genellikle aranmıyor. Kontenjanı destek personeline göre çok dar: 66'ya karşı 785.

Puan bandı (gerçek veri): 31 ilde 66 kontenjan, 4 kurum (ilanların çoğu Gelir İdaresi Başkanlığı'ndan), taban puanlar 87,18 – 96,58. Bu, sözlükteki en şaşırtıcı rakam: "destek personeliyle benzer bantta olur" beklentim tamamen yanlıştı — destek personelinin tabanı 67,22 iken hizmetlinin tabanı 87,18, yani 20 puan yukarıda. Sebebi bölüm şartının olmaması: şart yoksa havuz büyüyor, havuz büyüyünce puan yükseliyor. "Puanım düşük, hizmetli yazarım" hesabı bu veride çalışmıyor. Detaylı tablo: hizmetli atama puanları.

Veri hazırlama ve kontrol işletmeni (VHKİ)

Ne yapar? Verilerin sisteme girilmesi, kontrolü ve raporlanması. Masa başı görevdir.

Düzey ve bölüm: Önlisans ya da lisans; çoğu ilanda bilgisayar işletmenliği sertifikası veya ilgili bölüm mezunu olma şartı aranır. Bu sertifika şartı aday havuzunu belirgin biçimde daraltır.

Puan bandı (gerçek veri): 24 ilde 129 kontenjan, 19 kurum, taban puanlar 69,92 – 93,34. "Sertifika şartı yüzünden büro personelinden düşük kapanır" beklentim doğrulanmadı: büro personelinin tabanı 69,77, VHKİ'nin tabanı 69,92 — pratikte aynı yerde. İkisi arasında puan farkı aramak yerine ikisini birlikte tercih etmek mantıklı. Detaylı tablo: VHKİ atama puanları.

Gümrük memuru

Ne yapar? Gümrük işlemlerinin yürütülmesi, beyanname kontrolü, kaçakçılıkla mücadelede idari görevler. Ticaret Bakanlığı kadrolarında görülür.

Düzey ve bölüm: Lisans; ilanda belirtilen bölümler (genellikle İİBF, hukuk, uluslararası ticaret gibi) ve bazı ilanlarda yabancı dil şartı.

Puan bandı: Doğrulanmış verimiz yok — ve sebebi önemli: elimizdeki 2025/1 ve 2025/2 merkezi yerleştirme sonuçlarının 3199 kaydı içinde gümrük memuru kadrosu hiç geçmiyor. Yani bu unvan, elimizdeki iki dönemde ÖSYM'nin merkezi yerleştirme listelerinde yer almadı. Bu kadroyu hedefliyorsan taban puanı buradan öğrenemezsin; Ticaret Bakanlığı'nın kendi personel alım ilanlarını takip etmen ve şartları o ilandan okuman gerekiyor.

---

Bölüm adıyla arayanlar için

Bazı adaylar unvan değil bölüm adı arıyor: "acil yardım ve afet yönetimi mezunu hangi kadrolara atanır", "özel güvenlik ve koruma bölümü atama puanları" gibi. Mantık aynı:

Bölümün darsa şansın yüksektir. Acil yardım ve afet yönetimi (AYAY), özel güvenlik ve koruma, sivil havacılık, iş sağlığı ve güvenliği gibi bölümler belirli kadrolara özel olarak açılır. Bu kadroları yalnızca o bölümden mezun olanlar tercih edebildiği için aday sayısı, "herhangi bir lisans" diyen kadrolara göre çok daha azdır.

Yapılması gereken şu: kılavuzda bölüm adını arat, sadece unvan adını değil. Aynı unvan farklı kurumlarda farklı bölümlere açılabiliyor.

Üç pratik kural

1. Az bilinen unvanı listenin üstüne yaz. Sürveyan örneği bunun neye değdiğini gösteriyor: aynı kurumda 14 puan fark.

2. Bölüm şartı olan kadroyu ihmal etme. Şart senin lehine çalışır; havuzu daraltır.

3. Tercih listesini boş bırakma. Tercih ücretsizdir ve bir maliyeti yoktur. "Puanım yetmez" varsayımıyla tercih yapmamak, en sık yapılan ve en pahalı hata.

Sonraki adım

Kendi puanınla hangi kurum, il ve unvana yerleşildiğini görmek için KPSS atama puanları sayfasını kullanabilirsin — veriler ÖSYM yerleştirme sonuçlarından, kurum ve il ayrımıyla.

• Netinden tahmini puanını çıkar: puan hesaplama
• Düzeyine göre hedef belirle: 4 yıllık · 2 yıllık · ortaöğretim
• Düşük puanla kapanan kadrolar: en düşük puanla atanılan kadrolar
• Tercih hataları: tercih yaparken yapılan hatalar

Unvanların görev tanımları genel çerçeveyi anlatır; her kurumun kendi mevzuatında ayrıntılar değişir. Bölüm ve ek şartlar her dönem farklılaşabildiği için bağlayıcı bilgi ÖSYM tercih kılavuzudur. Taban puanlar geçmiş dönem yerleştirme sonuçlarıdır ve gelecek için garanti değildir.