KPSS'de Kaç Tercih Yapılır? Sıralama Mantığı ve Liste Kurma
Tercih sınırı, yerleştirmenin tercih sırasını okuma biçimi, eşit puanda uygulanan kural ve üç kuşaklı liste kurma yöntemi.
Kaç tercih yapılabiliyor?
KPSS-2026/1 tercih kılavuzunda sınır 30. Kılavuzun ifadesi: tercihleri "30'u geçmemek üzere istek sıranıza göre" yazmak. Bu sayı her dönem kılavuzda yeniden belirtiliyor, bu yüzden kendi döneminin kılavuzundan doğrulanmalı.
Sınır 30; hedef 30 değil, zorunluluk da değil. Yine de boş bırakmanın hiçbir karşılığı yok: 30 hakkın varken 8 tercih yazmak, 22 şansı kendi elinle silmek demek.
Yerleştirme, tercih sırasını nasıl okuyor?
Kılavuz 4.5: yerleştirme puan ve tercih sırası esasına göre yapılıyor. İşleyişi şöyle:
- Adaylar puanına göre sıralanır.
- Sırası gelen adayın 1. tercihine bakılır. Kadroda yer varsa oraya yerleşir, işi biter.
- Yer kalmamışsa 2. tercihine bakılır. Ve böyle devam eder.
Buradan çıkan en önemli sonuç: birinci sıraya iddialı bir kadro yazmak, alttaki tercihlerine zarar vermiyor. Birinci tutmazsa ikinciye geçiliyor; arada ceza ya da puan kaybı yok.
Bu yüzden liste "tutar mı tutmaz mı" diye değil, "en çok nereyi istiyorum" diye sıralanır. Gerçekten istediğin kadroyu aşağıya yazmak, yalnızca onu kaybetme ihtimalini artırıyor.
Puanlar eşit olursa ne oluyor?
Kılavuz 4.2 sırayı belirliyor:
- Önce mezuniyet tarihi daha eski olan aday.
- Hâlâ eşitse yaşı büyük olan aday.
Puanlar virgülden sonra beş basamağa kadar hesaplandığı için tam eşitlik seyrek görülüyor; yine de kuralın bilinmesi gerekiyor.
30 satırlık liste nasıl kurulur?
Listeyi üç kuşağa bölmek işe yarıyor:
| Kuşak | Ne yazılır | Kaç satır |
|---|---|---|
| Üst | Puanının biraz üstünde kapanmış, çok istediğin kadrolar | 5–8 |
| Orta | Geçmiş tabanı puanına yakın olanlar | 10–15 |
| Alt | Puanının rahat yettiği, çalışmaya razı olduğun kadrolar | 7–10 |
Alt kuşak yoksa risk alıyorsun demektir. Taban puanlar her dönem oynuyor; yalnızca geçen dönemin tabanına göre liste kuran aday, puanlar bir-iki puan yükseldiğinde listenin tamamını boşa düşürebiliyor.
"Düşük puan zaten yetmez" doğru mu?
Gerçek veriye bakalım. KPSS-2026/1'de yerleşen kadroların taban puanlarının bantlara dağılımı — her satır bir kadro kaydı:
| Taban puan bandı | Lisans | Ön lisans | Ortaöğretim |
|---|---|---|---|
| 60–65 | 0 | 2 | 0 |
| 65–70 | 18 | 10 | 4 |
| 70–75 | 64 | 133 | 38 |
| 75–80 | 90 | 80 | 35 |
| 80 ve üzeri | 382 | 185 | 64 |
Kaynak: ÖSYM yerleştirme sonuçları, kpssden.com veri tabanı.
Ön lisansta 2026/1 döneminde yerleşen kadroların %35'i 75'in altında kapanmış (410 kayıttan 145'i); ortanca taban 78,35. Lisansta aynı oran %15 (554 kayıttan 82'si), ortanca taban 82,48.
Yani "80 altı boşuna" cümlesi veriyle uyuşmuyor — özellikle ön lisans ve ortaöğretim düzeyinde.
Tercih sayısını artırmanın maliyeti var mı?
Ücret tercih başına değil, yerleştirme başına alınıyor: KPSS-2026/1'de 5 tercih de yazsan 30 tercih de yazsan ücret 170 TL'ydi. Listeyi uzatmak ek para istemiyor.
Tek gerçek maliyet şu: yerleştiğin kadroya gitmek durumundasın. Kılavuz, merkezi yerleştirmeyle bir kadroya yerleşen adayın sonraki yerleştirmelere aynı puanla başvuramayacağını belirtiyor. Bu yüzden listeye "gitmem" diyeceğin bir ili veya unvanı yazmamak gerekiyor — ama "çalışırım" dediğin her kadroyu yazmak gerekiyor.
Şimdi ne yapmalı?
- Hedef bandını belirle: KPSS atama puanları
- Puanına göre kadro listesi çıkar: bu puanla nereye atanırım
- Liste kurarken kaçınılacaklar: tercihte yapılan 8 hata
- Sürecin adımları: KPSS tercih nasıl yapılır
- Yerleştikten sonrası: yerleştirme sonuçları ve atama
Tercih sayısı, ücret ve yerleştirme kuralları her dönem kılavuzda yeniden belirlenir. Bu yazıdaki hükümler KPSS-2026/1 tercih kılavuzundan alınmıştır.