KPSS Kodlama Teknikleri: Ezberi Kalıcı Hâle Getirmenin Yolu

KPSS'nin Genel Kültür tarafı büyük ölçüde hatırlama üzerine kurulu. Tarihler, sıralamalar, hangi maden nerede çıkar, hangi antlaşma hangi savaştan sonra imzalandı... Bunları anlamak yetmez, sınav günü hatırlamak gerekir.

Kodlama, tam burada devreye giren basit bir hafıza tekniğidir: hatırlanması zor bir bilgiyi, hatırlaması kolay bir kalıba bağlamak.

Kodlama nasıl çalışır?

Beyin sıralı ve anlamsız bilgiyi kötü, anlamlı ve görsel bilgiyi iyi saklar. Kodlama, birinciyi ikinciye çevirir.

Üç tür kodlama işe yarar:

Baş harf kodlaması. Sıralı bir listenin baş harflerinden anlamlı bir kelime ya da cümle kurmak.

Hikâye kodlaması. Birbiriyle ilgisiz öğeleri abartılı, görsel bir hikâyeye dizmek. Hikâye ne kadar tuhafsa o kadar iyi hatırlanır.

Yer kodlaması. Bilgiyi bildiğiniz bir mekâna yerleştirmek: evinizin odaları, okula giden yol. Hatırlarken o yolu zihninizde yürürsünüz.

İyi bir kod nasıl kurulur?

Kendiniz kurun. Başkasının kodu sizin zihninizde aynı çağrışımı yapmaz. Hazır kod listesi ezberlemek, asıl bilgiyi ezberlemekten daha zor olabilir.

Abartın. Sıradan görüntüler unutulur. Tuhaf, komik, hatta saçma olanlar kalır.

Az sayıda kullanın. Her şeyi kodlamaya çalışmak ters teper. Kodlamayı yalnızca anlamla öğrenilemeyen bilgiler için saklayın: sıralamalar, tarihler, liste hâlindeki maddeler.

Kodu da tekrar edin. Kod bir kısayoldur, muafiyet değil. Kurduğunuz kodları da aralıklı tekrarla pekiştirin.

Hangi konularda işe yarar?

Tarih. Osmanlı padişah sırası, antlaşmaların kronolojisi, Kurtuluş Savaşı'ndaki cephelerin sırası, Atatürk ilkeleri.

Coğrafya. Bölgelerin bölümleri, akarsuların döküldüğü denizler, madenlerin çıkarıldığı iller, dağ sıraları.

Vatandaşlık. Anayasal organların görevleri, temel hak kategorileri, yasama-yürütme-yargı ayrımındaki ayrıntılar.

Türkçe. Fiilimsi ekleri, ses olayları, zarf-fiil ekleri gibi ek listeleri. Bunlar kısa listeler olduğu için baş harf kodlaması çok iyi çalışır.

Nerede işe yaramaz?

Matematik ve paragrafta kodlama yapmayın. Bu ikisi beceri dersidir; hatırlama değil, uygulama gerektirir. Oraya ayıracağınız zamanı soru çözmeye harcayın.

Ayrıca neden-sonuç ilişkisiyle öğrenilebilecek bir bilgiyi kodlamaya çalışmak israftır. "Osmanlı neden Karlofça'yı imzaladı" sorusu anlamakla, "Karlofça kaç yılında" sorusu kodlamayla öğrenilir.

Kodlamadan sonra ne yapmalı?

Kod kurmak işin yarısı. Diğer yarısı, o bilginin soru içinde karşınıza çıktığında tanımak.

Konu testleriyle kurduğunuz kodları sınayın; günlük yarışmalarda altı dersten karışık 30 soru çözerek sınav temposunda hatırlayıp hatırlayamadığınızı görün. Coğrafyada görsel hafızayı güçlendirmek için Türkiye haritası oyunu ve coğrafya oyunları işinize yarar — harita üzerinde öğrenilen bilgi, kodlamaya bile çoğu zaman gerek bırakmaz.

Hangi derste ne kadar ezber gerektiğini görmek için KPSS soru dağılımı yazısına bakabilirsiniz.