KPSS Türkçe'de Hangi Konudan Kaç Soru Gelir?

KPSS Genel Yetenek'te Türkçe 30 soru getirir ve bu soruların büyük bölümü ezber değil, beceri ölçer. Bu yüzden Türkçe hem en çok net kazandıran hem de en yavaş gelişen derstir.

Yaklaşık dağılım

| Konu | Soru sayısı | | --- | --- | | Paragraf | 8-10 | | Sözcükte ve cümlede anlam | 6-8 | | Dil bilgisi (ses, yapı, sözcük türleri) | 5-6 | | Yazım kuralları | 2-3 | | Noktalama | 2-3 | | Anlatım bozukluğu | 2-3 |

Tek başına paragraf, Vatandaşlık dersinin tamamına yakın soru getirir. Bu, çalışma planının merkezine paragrafı koymayı gerektirir.

Paragraf: en çok soru, en çok zaman

Paragraf soruları hem en çok gelen hem de en çok süre tüketen sorulardır. Sınavda soru başına 60-75 saniye ayırmak gerçekçidir.

Soru tipleri farklı okuma stratejisi ister:

• Ana düşünce: genellikle ilk veya son cümlede saklıdır, doğru şık kapsayıcıdır
• Değinilmemiştir: her şıkkı metinde tek tek aramak gerekir
• Akışı bozan cümle: ilk iki cümlenin ortak konusunu belirle, kopanı bul
• Paragraf tamamlama: bağlayıcılara bak, metnin savunduğu düşünceyi sürdüren şıkkı seç

Kritik alışkanlık: önce soruyu, sonra paragrafı oku. Neyi arayacağını bilmeden okumak ikinci okuma gerektirir.

Anlam bilgisi

Sözcükte ve cümlede anlam soruları 6-8 soru getirir ve çalışılması paragraftan kolaydır çünkü kalıpları bellidir:

• Gerçek, mecaz, terim ve yan anlam ayrımı
• Deyim ve atasözü anlamı
• Neden-sonuç, amaç-sonuç, koşul, karşıtlık ilişkileri
• Öznel-nesnel ayrımı
• Tanım, benzetme, tanık gösterme, genelleme

Bu başlıklar birkaç günde öğrenilir ve düzenli soru getirir. Zaman kısıtlıysa buradan başlamak mantıklıdır.

Dil bilgisi: sınırlı ama kesin

Ses olayları, yapım-çekim ekleri, sözcük türleri toplamda 5-6 soru getirir. Konu hacmi kapalıdır: ses olayları altı başlıktan ibarettir, ekler listesi bellidir.

Bir kez iyi öğrenildiğinde neredeyse hiç kaybetmeyeceğin sorulardır. Sık sorulanlar:

• Ünsüz yumuşaması, benzeşmesi, ünlü düşmesi, daralması, kaynaştırma
• Yapım eki mi çekim eki mi
• Büyük ve küçük ünlü uyumu istisnaları

Yazım ve noktalama

4-6 soru getirir ve tamamı kural bilgisidir. Sık sorulanlar dar bir kümede toplanır:

• "de/da" ve "ki" ayrı mı bitişik mi
• Soru ekinin ayrı yazılması
• Kesme işaretinin kurum adlarına gelen eklerde kullanılmaması
• Sayıların ve saatlerin yazımı
• Virgülün anlamı değiştirdiği durumlar

Bu kuralların tamamı iki üç sayfa tutar. Bir hafta sonu ayırmak 4-6 soruyu garantiye alır.

Anlatım bozukluğu

2-3 soru gelir ama en çok yanıltan kısımdır çünkü kulağa doğru gelen cümleler bozuk olabilir. Ana başlıklar:

• Gereksiz sözcük kullanımı
• Özne-yüklem uyumsuzluğu
• Tamlama yanlışları
• Mantık hataları
• Anlam belirsizliği

Paragraf nasıl geliştirilir?

Paragraf ezberlenerek değil okuma alışkanlığıyla gelişir. Ama rastgele okumak yetmez; sınav metinlerine benzer yapıda okumak gerekir.

En verimli kaynaklar köşe yazıları, denemeler ve bilim-kültür dergileridir. Roman keyiflidir ama sınav metni kurgu değil düşünce metnidir.

Günde bir köşe yazısı okuyup tek cümleyle ana düşüncesini yazmak, haftada bir kitap okumaktan daha etkilidir. Bu alıştırma tam olarak sınavda yapman isteneni yapar.

Ölçüm

Türkçe testlerinde paragraf, anlam bilgisi, dil bilgisi ve yazım ayrı testler hâlinde duruyor. Her konuyu bitirdikten sonra o testi çözmek, eksiği taze bilgiyle karşılaştırdığın için en verimli ölçüm yöntemidir.